Wat is een vaccin?

Sommige vaccins bestaan uit een stukje viruseiwit dat in een lab is gemaakt, andere uit geïnactiveerde viruspartikels. Nog andere bestaan uit een stukje genetisch virusmateriaal dat het lichaam zélf specifieke eiwitten laat aanmaken. Allemaal activeren ze je afweersysteem zonder dat je ziek wordt. Je lichaam maakt antistoffen aan en slaat een code voor de aanmaak van die antistoffen op. Die wordt terug uit de kast gehaald wanneer je met die bacteriën of virussen in contact zou komen.

Vaccins worden uitvoerig en breed getest voor ze aan mensen ter beschikking worden gesteld en zijn van de veiligste geneesmiddelen die er zijn.

Waarom zou jij je laten vaccineren?

1. Omdat je gezond wil blijven

Vaccinatie is net als gezonde voeding, drinkbaar water, voldoende beweging en kankerscreenings een manier om zorg te dragen voor jezelf. Waarom zou je - soms levenslang - de gevolgen van een ziekte dragen, als je ze ook kan voorkomen?

2. Omdat het je leven kan redden

Vaccinatie heeft, samen met de opkomst van de antibiotica, de levensverwachting in ons land spectaculair doen toenemen. Ziektes zoals de pokken en mazelen hebben in de voorbije eeuwen meer doden gemaakt dan onze wereldoorlogen samen. Vóór het ontstaan van vaccins was er voor deze ziektes vaak geen enkele behandeling. Zo heeft het vaccin tegen het pokkenvirus miljoenen levens gered en de ziekte wereldwijd uitgeroeid. Voor pokken is een vaccin vandaag dus zelfs niet meer nodig.

3. Omdat je je gezin en anderen beschermt

Een besmettelijke ziekte die voor jou misschien beperkte gevolgen heeft, kan levensbedreigend zijn voor anderen. Vooral voor de allerkleinsten en de oudsten onder ons. Zij worden mee beschermd wanneer de mensen rondom hen gevaccineerd zijn. Een jonge zuigeling die nog niet in aanmerking komt voor mazelenvaccinatie bijvoorbeeld, loopt weinig risico wanneer zijn ouders wel gevaccineerd zijn en geen mazelenbesmetting kunnen doorgeven. Je laten vaccineren kan dus een daad van liefde voor je gezin zijn. Maar ook van solidariteit met kwetsbare mensen die niet gevaccineerd kunnen worden, zoals mensen met specifieke allergieën, chronische ziekten of een verzwakt immuunsysteem.

4. Omdat er voor de meeste virusinfecties geen behandeling is

Voor bacteriële infecties hebben we antibiotica. Voor virale infectieziekten hebben we nog maar weinig doeltreffende behandelingen. Een vaccin is voorlopig onze enige kans om de zware gevolgen van de ziekte niet te moeten dragen.

5. Omdat gevaarlijke infectieziekten niet vanzelf verdwijnen

Gevaarlijke infecties verdwijnen niet vanzelf en kunnen zich erg snel verspreiden en op relatief korte tijd heel veel dodelijke slachtoffers maken. Het afremmen of blokkeren van deze verspreiding is daarom cruciaal.

Waarom zijn mensen soms bang van vaccins?

Angst voor nevenwerkingen

Elk geneesmiddel kan nevenwerkingen hebben. Een vaccin is een geneesmiddel en kan dus ook bijwerkingen geven. Meestal beperkt zich dat tot lichte koorts of roodheid of zwelling op de plek van de inspuiting. In heel erg zeldzame gevallen treden ernstigere nevenwerkingen op.
De mogelijke bijwerkingen wegen niet op tegen de gigantische voordelen.
Goed om weten: de veiligheid van vaccins is vaak groter dan die van sommige andere geneesmiddelen, waar mensen zich weinig vragen bij stellen.

Gebrek aan kennis

De meeste mensen weten niet hoe een vaccin precies werkt, dat hoeft ook niet, maar het idee is eng. Logisch dus dat je je de vraag stelt: wat krijg ik ingespoten? Naast de deeltjes die het immuunsysteem activeren, worden aan een vaccin hulpstoffen toegevoegd om de werkzaamheid te verhogen, de houdbaarheid te verlengen en de toediening te vergemakkelijken. Een voorbeeld is aluminium, dat de afweerreactie versterkt.

Goed om weten: het gaat maar om een héél kleine hoeveelheid, die onschadelijk is voor je lichaam. Meer nog: we krijgen per dag 10 à 20 x meer aluminium binnen via ons eten of de lucht dan via een vaccin. Een ander voorbeeld is formaldehyde, dat ook in een kleine hoeveelheid aan een vaccin wordt toegevoegd. Bij het eten van een peer krijg je ongeveer 19 tot 38 keer meer formaldehyde binnen dan bij een inenting!

Foute ideeën over vaccinatie

Er leeft al even het idee dat het mazelenvaccin autisme zou veroorzaken. Goed om weten: daar is niets van aan! Topwetenschapper Pierre Van Damme geeft in dit filmpje antwoord op dit en andere hardnekkige foute ideeën over vaccinatie.